Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Sakarya İl Müdürlüğü, kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında yürüttüğü rehberlik ve bilgilendirme faaliyetleri çerçevesinde işverenlere ve çalışanlara önemli uyarılarda bulundu.
KAYIT DIŞI İSTİHDAMIN TANIMI
SGK’ya göre kayıt dışı istihdam; çalışanların hiç bildirilmemesi, çalışma gün veya ücretlerinin eksik bildirilmesi ya da sigortasız çalıştırılması durumlarını kapsıyor. Bu durum hem anayasal bir hak ihlali hem de işveren açısından ciddi bir yükümlülük ihlali olarak değerlendiriliyor.
ÇALIŞANLARIN KAYBETTİĞİ HAKLAR
Kayıt dışı çalışan işçiler, emeklilik, malullük aylığı, ölüm aylığı, işsizlik sigortası ve iş kazası ile meslek hastalıklarına karşı korumadan mahrum kalıyor. Ayrıca kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, doğum izni gibi temel haklardan da yararlanamıyor.
İŞVERENLER İÇİN YAPTIRIMLAR
Sigortasız işçi çalıştırıldığı tespit edilen işverenlere idari para cezası uygulanıyor. Fiilin niteliğine göre teşvik iptali ve ek yaptırımlar da söz konusu olabiliyor. Örneğin bir yıl boyunca sigortasız işçi çalıştırıldığı saptanırsa işverene 14 asgari ücret tutarında ceza kesiliyor.
İHBAR VE ŞİKÂYET KANALLARI
Çalışanlar, sigortasız çalıştırıldıklarını veya eksik bildirim yapıldığını düşündüklerinde ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi’ni arayabiliyor. Ayrıca SGK İl Müdürlükleri, www.turkiye.gov.tr
adresi (e-Devlet) ve CİMER üzerinden de ihbar ve şikâyet yapılabiliyor.
YABANCI UYRUKLU İŞÇİ ÇALIŞTIRMA ŞARTLARI
Yabancı uyruklu işçilerin çalıştırılabilmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan izin alınması zorunlu. Yabancı işçiye ödenecek maaşın da yürürlükteki asgari ücretten düşük olamayacağı vurgulandı. Çalışma izni olmadan yabancı işçi çalıştıran işverenlere ise 81 bin 683 TL’ye kadar para cezası uygulanıyor.
ÜCRETLERİN BANKA ARACILIĞIYLA ÖDENMESİ
SGK ayrıca, işçi sayısı 3 ve üzeri olan işyerlerinde ücretlerin bankalar aracılığıyla ödenmesi zorunluluğunu hatırlattı. 2025 yılı için bu yükümlülüğe uymayan işverenlere, her işçi ve her ay için 2 bin 179 TL idari para cezası uygulanacağı bildirildi.